Iris (Orris) trong ngành nước hoa là gì? | Première Peau

Khô, phấn, mát khoáng. Hương thơm không phải là hoa theo nghĩa vườn — không cánh hoa, không mật hoa, không cuống xanh. Đây là đất được xử lý thành thứ gì đó khắc khổ: một loại bột mịn, mát với độ trong nhẹ của hoa violet và một mùi đất củ cà rốt, như trong hầm rễ cây, bên dưới. Nơi hoa violet ngọt như kẹo và trong suốt, thì diên vĩ đục và khô như xương. Nơi cây hướng dương gợi ý bụi hạnh nhân ấm, diên vĩ gợi ý đá cẩm thạch lạnh. Trên da, nó như phấn phủ mặt đọng lại trong các nếp nhăn của một chiếc găng tay da cũ.

Iris trong ngành nước hoa không liên quan gì đến hoa. Chất liệu được chiết xuất từ thân rễ — phần rễ ngang dày, nhạt màu — của Iris pallida (loài chuẩn) hoặc Iris germanica. Vùng trồng chính là Tuscany, cụ thể là những ngọn đồi giữa Reggello và Loro Ciuffenna ở Valdarno và quanh San Polo ở Chianti, nơi terroir tạo ra nồng độ irone cao gấp ba mươi lần so với các vùng trồng khác. Morocco trồng I. germanica với sản lượng đáng kể — khoảng 120 tấn rễ khô mỗi năm — mặc dù hồ sơ mùi hương có phần kem hơn và ít bột hơn so với Pallida ở Tuscany.

Quá trình rất khắt khe. Thân rễ phát triển trong đất ba năm, được thu hoạch thủ công, gọt vỏ, sau đó phơi khô và ủ thêm ba năm nữa. Trong giai đoạn ủ này, các iridal không mùi (tiền chất triterpenoid) trải qua quá trình oxy hóa chậm thành irone — các ketone ba vòng (alpha-, beta-, và gamma-irone; CAS 79-69-6; C₁₄H₂₂O; MW 206.32) tạo nên mùi hương đặc trưng của bột hoa violet. Cis-gamma-irone thường chiếm 30–40% phần irone; cis-alpha-irone chiếm 20–30%. Thân rễ khô được chưng cất hơi nước để tạo ra bơ orris (beurre d'iris), một loại kem màu vàng nhạt. Hiệu suất: khoảng 0,2% — một tấn rễ khô nghiền tạo ra khoảng hai kilogram bơ. Các loại thương mại được phân loại theo hàm lượng irone: 8% (cấp cơ bản), 15% (cấp nước hoa tiêu chuẩn), và trên 18% (cao cấp). Quá trình tinh chế thêm bằng rửa cồn tạo ra orris absolute, một chất lỏng màu vàng nhạt với nồng độ irone cao hơn.

Mùi hương không thể bàn luận mà không nhắc đến từ bột. Nó khô, mát, khoáng chất, với chút hương violet nhẹ và vị đất rau củ cà rốt trong dạng cô đặc, chuyển thành cảm giác phấn son môi trong bơ hoàn thiện. Loại Pallida có mùi bột và violet rõ nét hơn; Germanica thì kem hơn, tròn trịa hơn, ít vị khoáng hơn. So với vị xanh sắc nét của lá violet, iris ấm hơn và đục hơn. So với vị ngọt bột hạnh nhân của heliotrope, iris lạnh hơn và nghiêm túc hơn.

Chất tổng hợp chính được sử dụng là alpha-isomethyl ionone (CAS 127-51-5; C₁₄H₂₂O), tái tạo được khía cạnh bột violet nhưng thiếu đi mùi đất khoáng của orris tự nhiên. Giá bơ orris — dao động từ khoảng 15.000 đến 40.000 € mỗi kilogram tùy thuộc vào hàm lượng irone và nguồn gốc — đảm bảo rằng các chất tổng hợp chiếm ưu thế trong hầu hết các công thức, trừ những công thức đắt tiền nhất.