Naam, plantkunde en domesticatie
Bloemkool is een van de verschillende gecultiveerde vormen van Brassica oleracea, samen met kool, broccoli, spruitjes, boerenkool en koolrabi. De botanische naam is Brassica oleracea var. botrytis. De naam komt van het Italiaanse cavolfiore, dat "koolbloem" betekent, wat op zijn beurt teruggaat op het Latijnse caulis, kool, en flos, bloem. De kool is meestal wit maar kan ook groen, oranje of paars zijn. Bloemkool werd in de oudheid in het Middellandse Zeegebied gedomesticeerd, hoogstwaarschijnlijk door selectieve veredeling van wilde kool.
Ontdek alle zeven extraits in de Discovery Set.
Herkomst en productie
De soort Brassica oleracea stamt af van verwilderde populaties verwante planten in het oostelijke Middellandse Zeegebied, waar hij hoogstwaarschijnlijk voor het eerst werd geteeld. Bloemkool wordt wereldwijd geteeld als gewas voor het koele seizoen. Hij kan rauw, gestoomd of geroosterd worden gegeten, of in andere gerechten worden verwerkt.
Bloemkool is vergeleken met kool betrekkelijk moeilijk te telen, met veelvoorkomende problemen zoals een onderontwikkelde kool en een slechte kwaliteit van de wrongel. Een volgroeide kool is helderwit en compact, met een doorsnee van 15 tot 20 cm. De wereldproductie van bloemkool, samen met broccoli gerapporteerd, bedroeg in 2024 27 miljoen ton.
Rassen en kleuren
Er zijn vier hoofdgroepen bloemkool. De Italiaanse groep is divers van uiterlijk en is de voorouderlijke vorm waaruit de andere zijn voortgekomen. De Noord-Europese eenjarigen werden in de 18e eeuw in Duitsland ontwikkeld. De Aziatische groep is een tropische bloemkool die in China en India wordt gebruikt.
De variëteit Romanesco heeft spiraalvormige roosjes die in fractale patronen groeien. Groene bloemkool van de Botrytis-groep wordt soms broccoflower genoemd. De paarse kleur wordt veroorzaakt door anthocyanen, in water oplosbare pigmenten die in veel andere planten voorkomen, zoals rodekool en rode wijn.
Chemie
Bloemkool bevat verschillende niet-voedzame fytochemicaliën die veel voorkomen in de koolfamilie, waaronder isothiocyanaten en glucosinolaten. Koken verlaagt de hoeveelheid glucosinolaten in bloemkool, terwijl stomen, magnetronbereiding en roerbakken geen significant effect daarop hebben. In de drie geanalyseerde bloemkoolcultivars was allylisothiocyanaat het belangrijkste isothiocyanaat, met 2 tot 4% van de totale vluchtige fractie. Dit weerspiegelt de hoge concentratie sinigrine, de voorloper van allylisothiocyanaat, in bloemkool.
Nitrillen vormden een omvangrijke groep in alle geanalyseerde rauwe bloemkoolcultivars, met bijna 10% in alle monsters. Alle geanalyseerde bloemkoolcultivars bevatten hoge percentages aldehyden. In de geanalyseerde bloemkoolcultivars waren de dominante aldehyden 2,4-heptadienal, 2-hexenal, hexanal, benzaldehyde, propanal en nonanal. Bloemkool bevat 22 verschillende aldehyden, tegen 16 in broccoli.
Sulfiden maakten gemiddeld ongeveer 10% uit in alle geanalyseerde Brassicaceae-groenten. Sulfiden hebben een extreem lage geurdrempel en zijn door de menselijke neus waarneembaar bij concentraties van slechts één deel per biljoen. In de vergeleken gekookte groenten veroorzaakte koken een algehele afname van de hoeveelheden vluchtige stoffen, met enkele uitzonderingen.
Voedingswaarde
Rauwe bloemkool bestaat voor 92% uit water, 5% koolhydraten, 2% eiwit en bevat verwaarloosbaar weinig vet. Een portie van 100 gram rauwe bloemkool levert 25 calorieën aan voedingsenergie en heeft een hoog gehalte aan vitamine C, namelijk 54% van de dagelijkse referentie-inname.