Lan

Laneno platno se izrađuje od antičkih vremena, pre svega za odeću i predmete za domaćinstvo. Tkanine od lana mogu da se tkaju ili pletu od lanenih vlakana. Vlakna lana duga su od oko 25 do 150 mm, a prečnik im je u proseku 12 do 16 mikrometara. Berba i obrada lana traju znatno duže nego kod pamuka, a lan se i teže tka.

Svih sedam ekstrakata možete da probate u kompletu Discovery Set.

Svojstva i upotreba

Lan je likovo vlakno, a lanena vlakna obično se prepoznaju po čvorićima koji tkanini daju savitljivost i teksturu. Celulozna vlakna u lanenoj pređi nešto su duža i čvršće uvijena nego u pamučnoj, pa je platno vrlo izdržljivo, a proizvodi od lana dugo traju. Lan se lako gužva, ali je zbog čvrstine i moći upijanja lanena odeća prijatna za nošenje po vrućini.

Laneno platno je jedna od omiljenih tradicionalnih podloga za uljano slikarstvo, a pamuku se pretpostavlja zbog čvrstine, izdržljivosti i arhivske postojanosti. Mnogo ga koriste i zanatski pekari. Irski lan se rado koristi za omotavanje štapova za pul i bilijar, jer zadržava čvrstinu kada je mokar.

Biljka lan

Gajeni lan naraste do oko 1,2 m, sa tankim stabljikama. Poreklom je iz oblasti od istočnog Sredozemlja do Indije, a prvi put je pripitomljen u Plodnom polumesecu. Vlakno se dobija iz lika ispod površine stabljike. Meko je, sjajno i savitljivo, čvršće od pamučnog vlakna, ali manje elastično. Najbolji kvaliteti koriste se za tkanine kao što su damast, čipka i posteljno platno, a grublji za kanap i konopac. Svetska proizvodnja sirovog ili močenog lana iznosila je 2022. godine 875.995 tona, a Francuska je dala 75 odsto ukupne količine.

Poreklo reči

Engleska reč linen srodna je reči lining (postava), jer se lan često koristio za unutrašnji sloj odeće. Srodna je i francuskoj reči lingerie, koja je prvobitno označavala donje rublje od lana.