Watermeloen (Citrullus lanatus) is een bloeiende plantensoort uit de familie Cucurbitaceae. Hij wordt wereldwijd gekweekt vanwege zijn vrucht, een grote bes met een stevige schil en zonder inwendige kamers. Het zoete, sappige vruchtvlees is meestal dieprood tot roze en bevat veel zaden, die zwart zijn als ze rijp zijn en wit als ze onrijp zijn. Ook de schil is eetbaar nadat ze is ingemaakt of gekookt.
Oorsprong en productie
De moderne watermeloen is afkomstig uit Soedan, waar hij voor het eerst werd gedomesticeerd en geteeld. In 2024 bedroeg de wereldproductie van watermeloenen 105 miljoen ton.
Chemie en geurprofiel
De aromamoleculen ontstaan wanneer de watermeloen wordt aangesneden: daarbij komen enzymen vrij uit de cellen van de vrucht. Deze enzymen bevorderen de oxidatie van vetzuren tot aromastoffen. Wetenschappers gaan er nu van uit dat (Z,Z)-3,6-nonadienal de overheersende geurstof van watermeloen is en dat verscheidene andere aldehyden eveneens bijdragen. Een daarvan is (Z)-3-hexenal, de verbinding die grotendeels verantwoordelijk is voor de geur van vers gemaaid gras. (Z,Z)-3,6-nonadienal wordt gemakkelijk afgebroken, wat de mogelijkheden beperkt om het als kunstmatige smaakstof te gebruiken. Watermeloensmaak is berucht moeilijk kunstmatig te maken. Aldehyden zijn de meest voorkomende en krachtigste aromastoffen in watermeloen, en de onverzadigde C6- en C9-aldehyden daaronder zijn afgeleid van meervoudig onverzadigde vetzuren zoals linolzuur en linoleenzuur.
Calone, het watermeloenketon
In de parfumindustrie staat de verbinding Calone bekend als "watermeloenketon". Calone is een witte vaste stof en een derivaat van 4-methylcatechol. Calone wordt gebruikt om de olfactieve indruk van een frisse zeekust op te roepen, via marine en ozonische nuances. Calone wordt sinds de jaren 1980 als geurcomponent gebruikt.