Crni orah

Crni orah, Juglans nigra, listopadno je drvo poreklom iz centralnog i istočnog dela Severne Amerike, koje najčešće raste u priobalnom pojasu reka. Rasprostranjen je od južnog Ontarija na zapad do jugoistoka Južne Dakote, na jug do Džordžije i severne Floride, a na jugozapad do centralnog Teksasa. Leti i u jesen sazreva okrugao plod, sastavljen od smeđezelene, polumesnate ljuske i smeđeg, naboranog oraha. Seme je relativno malo i veoma tvrdo.

Poreklo i proizvodnja

Crni orasi se u Sjedinjenim Američkim Državama ljušte komercijalno. Misuri, gde se sakupi oko 65 odsto godišnjeg roda divljeg crnog oraha u SAD, sedište je najvećeg prerađivača i distributera crnih oraha na svetu.

Hemija

Juglon je fenolno organsko jedinjenje molekulske formule C₁₀H₆O₃. Prirodno se nalazi u lišću, korenu, ljuskama, plodovima i kori biljaka iz porodice Juglandaceae, naročito crnog oraha. Najviše juglona drvo ima u pupoljcima, korenu i ljuskama oraha. Iz ljuske ploda oraha juglon je ekstrahovan u koncentraciji od 2 do 4 odsto sveže mase. To je alelopatsko jedinjenje, supstanca kojom biljka usporava rast druge biljke.

Upotreba

Jezgro crnog oraha je jestivo. Kao namirnica, orah se najčešće koristi u sladoledu, pekarskim proizvodima i slatkišima. Ekstrakti spoljnog, mekog dela ploda i danas se koriste kao prirodna boja u rukotvorinama. Tvrda ljuska crnog oraha komercijalno se koristi za abrazivno čišćenje, u kozmetici, pri bušenju naftnih bušotina i u filtraciji vode. Crni orah je komercijalno važno drvo, jer mu je drvna građa tamnosmeđa i lako se obrađuje.