Olibanum
De wereld van Simili Mirage
Chrism

Zalfolie: mirre, kaneel, kalmoes en cassia, het recept dat niemand mag kopiëren

· 10 min · PREMIEREPEAUZeven geurenEén ervan kijkt naar u
Olibanum
De grondstof

Anointing oil is a perfumed oil that sets people and things apart in religious rites. Exodus 30 gives its recipe, 500 shekels each of myrrh and cassia and 250 each of cinnamon and calamus in a hin of olive oil, and forbids copying it. Churches consecrate chrism and myron today, and a perfumed olive oil anointed King Charles III.

Date19.11.26
Leestijd10 min
DoorPREMIEREPEAU
GrondstofOlibanum

Wat is zalfolie?

Zalfolie is een geparfumeerde olie die mensen en dingen apart zet in religieuze riten, en het eerste recept staat in het Boek Exodus. Exodus 30 noemt zuivere mirre, zoete kaneel, zoete kalmoes en cassia in olijfolie, en verbiedt iedereen om het na te maken. Kerken wijden nog steeds geparfumeerde oliën, chrisma of myron genaamd, en een geparfumeerde olijfolie zalfde koning Charles III in 2023.

Op de eerste pagina van Google voor "anointing oil" noemt het ene flesje na het andere in de winkelrij wierook, mirre of beide. Het recept dat ze aanroepen bevat mirre maar geen wierook. "Take thou also unto thee principal spices, of pure myrrh five hundred shekels, and of sweet cinnamon half so much, even two hundred and fifty shekels, and of sweet calamus two hundred and fifty shekels, And of cassia five hundred shekels, after the shekel of the sanctuary, and of oil olive an hin."

Wierook staat vier verzen verderop, in een ander recept, voor een ander doel. En de tekst die de formule geeft, verbiedt iedereen om die te maken.

Zalfolie in de Bijbel: het recept uit Exodus 30

De olie was voor het heiligdom en zijn priesters. "And thou shalt anoint the tabernacle of the congregation therewith, and the ark of the testimony," vervolgt Exodus, en de tafel, de kandelaar, de altaren, het wasbekken. "And thou shalt anoint Aaron and his sons, and consecrate them, that they may minister unto me in the priest's office." Leviticus laat zien dat het gebeurde: "And he poured of the anointing oil upon Aaron's head, and anointed him, to sanctify him." De koningen kwamen later. In het Eerste Boek Samuel "Samuel took a vial of oil, and poured it upon his head" over Saul.

Exodus geeft de gewichten. The Jewish Encyclopedia uit 1906 maakt ze meetbaar: "The Biblical shekel weighed 11.95 grams, and the addition of one-fifth (2.39 grams) gives 14.34 grams as the weight of the later coin." Een moderne vertaler van Maimonides geeft een derde waarde, "16 grams of pure silver." De hin olie is "6.074 lit." in dezelfde encyclopedie; volgens twee Joodse maten die de vertaler aanhaalt, ligt die tussen ongeveer 4,1 en 7,2 liter.

Ingrediënt, KJV Sikkels Bij 11,95 g Bij 14,34 g Bij 16 g
Zuivere mirre 500 5,98 kg 7,17 kg 8,0 kg
Zoete kaneel 250 2,99 kg 3,59 kg 4,0 kg
Zoete kalmoes 250 2,99 kg 3,59 kg 4,0 kg
Cassia 500 5,98 kg 7,17 kg 8,0 kg
Alle vier specerijen 1,500 17,9 kg 21,5 kg 24,0 kg
Olijfolie Eén hin Ongeveer 6,07 liter, of 4,1 tot 7,2 volgens andere maten

De omrekeningen zijn van ons, op basis van de cijfers van de encyclopedie en de vertaler. Welke ook wordt gekozen, de specerijen wegen ongeveer drie tegen één op tegen de olie. Mirre en cassia vormen twee derde ervan.

Waar wierook thuishoort

In de wierook. Exodus 30:34 geeft een afzonderlijke formule: "Neem u zoete specerijen, stacte, en onycha, en galbanum; deze zoete specerijen met zuivere wierook: van elk zal er een gelijk gewicht zijn: En gij zult er een reukwerk van maken, een mengsel naar de kunst van de apotheker, tezamen gewreven, zuiver en heilig." De olie en de wierook zijn twee recepten, en ze delen één zin, "naar de kunst van de apotheker." De harsen zelf worden verteld in wierook en mirre.

Het recept dat niemand mag kopiëren

Exodus sluit de formule af met een verbod. "Op het vlees van een mens zal het niet worden gegoten, en gij zult geen ander daaraan gelijk maken, naar de samenstelling ervan: het is heilig, en het zal u heilig zijn. Wie er een gelijk aan maakt, of wie ervan op een vreemde doet, zal zelfs van zijn volk worden afgesneden."

De Joodse wet las het als één enkele bereiding. In de woorden van de vertaler van Maimonides' code: "nadat de olie op bevel van Mozes was gemaakt, is er nooit meer zulke olie gemaakt en de mitswa was slechts 'om haar te hebben'." Volgens de regel van de tekst zelf kan een flesje dat te koop is niet de olie van Exodus zijn.

Hoe de olie werd gemaakt

De Bijbel zegt het niet. Maimonides beschreef in de twaalfde eeuw de methode die zijn traditie aanhield. Elke specerij "moest afzonderlijk worden gemalen, met elkaar worden vermengd en vervolgens in zuiver, zoet water worden geweekt tot al haar kracht in het water was getrokken." Daarna werd "een hin" olie "boven het water geplaatst. Het hele mengsel werd vervolgens boven vuur gekookt tot het water was weggekookt en alleen de olie overbleef." Het water neemt de kracht van de specerijen op, en het vuur laat alleen de olie achter.

Mirre of muskus, kalmoes of cannabis

De traditie zelf is het oneens over twee ingrediënten. Maimonides leest het eerste als muskus: de specerijen zijn "muskus, kaneel en kostus en het equivalent van 250 sikkel welriekend riet." Een commentator maakte bezwaar, noteert zijn vertaler: de Ra'avad vond dat het bloed van een dier, laat staan van een onrein dier, niet in het Heiligdom kon worden gebruikt, en las het woord als mirre. De kostus van Maimonides vervangt de cassia van de King James Bible.

Het riet is de grotere twistappel. Een hoofdstuk in de bundel Cannabis and Culture, verschenen in 1975, betoogt dat "we kaneh bosm op uiteenlopende en foutieve wijze vertaald vinden als 'kalmoes'", en leest het riet als cannabis; een boek uit 1995 herhaalt de zin woord voor woord. De traditie leest het anders. Maimonides beschrijft riet "als rood stro dat van de Indiase eilanden komt en een aangename geur heeft." Zijn moderne vertaler noteert twee lezingen: "Rav Kapach identificeert dit als de plant Acorus calamus. In zijn Living Torah identificeert Rav Aryeh Kaplan dit als de plant cymbopogon martini of palmarosa." Een overzicht van de medicinale planten van de Bijbel, gepubliceerd in 2019, vermeldt het Hebreeuwse "Kneh Bosem" als Acorus calamus, kalmoes. Cannabis noemt het alleen bij de planten die bekend zijn uit het oude Egypte en waarvoor onvoldoende gegevens bestaan om ze als planten van de Bijbel te tellen. Geen van de rabbijnse of botanische bronnen die voor dit artikel zijn gelezen, identificeert het riet als cannabis.

Bron Eerste ingrediënt Het riet
King James Bible Zuivere mirre Zoete kalmoes
Maimonides, 12e eeuw Muskus Welriekend riet uit de Indiase eilanden
De Ra'avad, zijn criticus Mirre, het kruid, niet het bloed van een dier
Rav Kapach Acorus calamus
Rav Aryeh Kaplan Cymbopogon martini, palmarosa
Dafni en Böck, 2019 Acorus calamus

Kalmoes en de regels

Kalmoes bevat een molecule waar de wet op let, bèta-asarone. De Europese verordening inzake aroma's noemt het bij de "stoffen die als zodanig niet aan levensmiddelen mogen worden toegevoegd", beperkt het tot 1,0 mg per kilogram in alcoholische dranken en noemt de "Tetraploïde vorm van Acorus calamus L." bij de "grondstoffen die niet mogen worden gebruikt voor de productie van aroma's". Onze glossariumtekst over kalmoes vermeldt de regel van de parfumeurs: volgens de IFRA-norm voor asarone mag het gehalte in een eindproduct niet hoger zijn dan "100 ppm (0,01%)". Aan kalmoesolie geeft die een geur die "warm, bitter, houtig, kruidig, kamferachtig en aromatisch" is.

Heilige olie vandaag: chrisma en myron

De kerken behielden het gebaar en veranderden de formule. De Catechismus van de Katholieke Kerk vermeldt dat "al heel vroeg, om de gave van de Heilige Geest beter te betekenen, een zalving met geparfumeerde olie (chrisma) werd toegevoegd aan de handoplegging," en dat de Oosterse Kerken het chrismatie noemen, "of myron, wat 'chrisma' betekent." In de Katholieke Kerk is het "de bisschop die, tijdens de Chrismamis op Witte Donderdag, het heilige chrisma wijdt voor zijn hele bisdom."

De orthodoxe myron is een parfumerie. Het Oecumenisch Patriarchaat bereidt hem "ongeveer eens per decennium": in april 2022, voor het eerst sinds 2012, uit "57 kostbare en zeldzame aromatische materialen." De lijst "staat in de officiële Patriarchale Catalogus die in 1890 werd samengesteld en nog altijd in gebruik is," en de formule is "gemodelleerd naar de zalvingsolie die in Exodus wordt beschreven." Hij bevat extra vierge olijfolie, droge rode wijn en Bulgaarse rozenolie, "het belangrijkste aromatische ingrediënt," en vraagt om twee dierlijke materialen, ambergris en muskus. In 2022 kon de muskus niet worden verkregen. Er werd een handelaar gevonden die hem verkocht voor "$250 per gram," het recept "vraagt om 50 gram," en "Er werd in plaats daarvan een plantaardig vervangmiddel gebruikt." De etherische oliën worden pas toegevoegd als de ketels zijn afgekoeld tot 25 tot 30 graden, "want als ze worden verhit, verdampen ze."

De olie van een kroning

De olie waarmee koning Charles III op 6 mei 2023 werd gezalfd, was gemaakt van "olijven geoogst uit twee olijfbossen op de Olijfberg", geperst "net buiten Bethlehem" en gewijd in de Kerk van het Heilig Graf. Het Koninklijk Huis somde de geurstoffen op: sesam, roos, jasmijn, kaneel, neroli, benzoë en amber, "evenals oranjebloesem." Van de vier specerijen uit Exodus blijft kaneel over. De formule, voegt het Huis eraan toe, "is gebaseerd op de olie die werd gebruikt bij de kroning van koningin Elizabeth II, waarvan de formule al honderden jaren in gebruik is."

Zoals Aaron ontvangt de vorst de olie op het hoofd. "Tijdens de kroning wordt de vorst gezalfd op het hoofd, de handen en het hart," legt de Church of England uit, achter een scherm, "niet gezien door televisiekijkers of de gemeente in de abdij." Dezelfde pagina geeft de oorsprong van het woord: "De titel 'Christus' komt van het Griekse 'chrīstós', wat 'gezalfde' betekent."

Veelgestelde vragen

Wat zijn de 5 ingrediënten van zalfolie?

Exodus 30:23 tot 24 noemt er vijf: zuivere mirre, 500 sikkelen; zoete kaneel, 250; zoete kalmoes, 250; cassia, 500; en een hin olijfolie. Wierook hoort er niet bij; die hoort bij het reukwerk van Exodus 30:34. Maimonides leest het eerste ingrediënt als muskus, dus de traditie zelf verschilt van mening over een van de vijf.

Wat is heilige olie?

Heilige olie is olie die door een ritus apart is gesteld. In de Bijbel is het de samengestelde olie van Exodus 30, gemaakt voor de tabernakel en de priesters. In de Katholieke Kerk wijdt de bisschop het chrisma op Witte Donderdag, en het orthodoxe myron, bereid door het Oecumenisch Patriarchaat, bevat 57 aromatische materialen, met rozenolie voorop.

Kan ik zelf zalfolie maken?

Exodus 30:32 tot 33 verbiedt het maken van olie zoals de beschrevene, op straffe van afsnijding van het volk, en de joodse wet las de olie als één enkele partij die op bevel van Mozes werd gemaakt. Dat is de eigen regel van de tekst voor die olie. De geraadpleegde bronnen gaan niet in op het zegenen van gewone olie thuis.

Was de zalfolie cannabis?

Een hoofdstuk uit 1975 in het boek Cannabis and Culture zegt dat, met de stelling dat kaneh bosm ten onrechte als kalmoes is vertaald. De rabbijnse en botanische bronnen die voor dit artikel zijn geraadpleegd zeggen dat niet: Maimonides beschrijft geurige rietstengels van de Indiase eilanden, zijn vertalers vermelden Acorus calamus en palmarosa, en een overzicht van bijbelplanten uit 2019 noemt kneh bosem als Acorus calamus.

Wat is chrisma?

Chrisma is geparfumeerde olie die voor de zalving wordt gewijd. De Catechismus van de Katholieke Kerk vermeldt dat al heel vroeg een zalving met geparfumeerde olie aan de handoplegging werd toegevoegd, dat de bisschop het chrisma op Witte Donderdag wijdt en dat de Oosterse Kerken het myron noemen. Het woord Christus betekent gezalfde.

Welke olie werd gebruikt om koning Charles III te zalven?

Olijfolie uit twee olijfbomen op de Olijfberg, geperst net buiten Bethlehem en gewijd in de Kerk van het Heilig Graf, geparfumeerd met sesam, roos, jasmijn, kaneel, neroli, benzoë en amber, en ook oranjebloesem. Het Koninklijk Huis zegt de formule te volgen van de olie van Elizabeth II.

Hoe werd de zalfolie van Exodus gemaakt?

De Bijbel zegt het niet. Maimonides schreef in de twaalfde eeuw dat elke specerij werd gemalen, gemengd en in zoet water geweekt tot haar kracht in het water was overgegaan, dat een hin olie erboven werd gezet en dat alles werd gekookt tot het water was verdampt en alleen de olie overbleef.

Hoeveel woog de zalfolie van Exodus?

Met de sikkel van 11,95 gram uit The Jewish Encyclopedia komen de specerijen op ongeveer 17,9 kilogram, waarvan ongeveer 6 kilogram mirre en 6 kilogram cassia, in een hin van ongeveer 6 liter olie. Met een sikkel van 14,34 gram komen ze op 21,5 kilogram. De omrekeningen zijn van ons.

Bronnen

  • De Bijbel, King James Version: Exodus 30:22 tot 35, Leviticus 8:10 tot 12, 1 Samuel 10:1. Gelezen via bible-api.com.
  • The Jewish Encyclopedia, "Weights and Measures", New York, 1906.
  • Maimonides, Mishneh Torah, Wetten van de vaten van het heiligdom 1:1 tot 3, vertaald door Eliyahu Touger, met zijn notities. Gelezen bij Sefaria.
  • A. Dafni en B. Böck, "Medicinal plants of the Bible: revisited", Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine, 2019, tabel met identificaties. DOI 10.1186/s13002-019-0338-8.
  • Cannabis and Culture, onder redactie van V. Rubin, Den Haag, 1975, en C. Bennett, Green Gold the Tree of Life, 1995, passages over kaneh bosm. Gelezen via de zoekfunctie in de scans van het Internet Archive.
  • Verordening (EG) nr. 1334/2008 inzake aroma's, bijlagen III en IV. Gelezen bij het Publicatiebureau van de Europese Unie.
  • Catechism of the Catholic Church, nrs. 1289 en 1297. Gelezen op de website van de Heilige Stoel.
  • Greek Orthodox Archdiocese of America, "Ecumenical Patriarch Begins Rare Rite of Holy Myrrh at Phanar", 19 april 2022.
  • The Royal Household, "The consecration of the Coronation Oil", 20 maart 2023. Church of England, "Why are British monarchs anointed?", 30 april 2023.
  • PREMIEREPEAU-glossarium, lemma kalmoes. De eerste pagina van Google voor de woorden "anointing oil" in de Verenigde Staten, gelezen op 19 november 2026.
SIMILI MIRAGE
Olibanum · in de flacon

Simili Mirage

OlibanumTijmWitte tijmZeesprayLeerWarm zandStoraxMaquis

Extrait de parfum met 20%. 8 noten, waaronder olibanum, tijm en witte tijm.

Lees ook

3

Volgende

Parfumerie Tijdschrift