De pinda behoort tot de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae), in de volksmond de erwtenfamilie, en komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika. De peulen zijn 3 tot 7 centimeter lang en bevatten normaal gesproken één tot vier zaden. Zoals de meeste andere peulvruchten herbergt de pinda in wortelknolletjes symbiotische stikstofbindende bacteriën, die de bodemvruchtbaarheid verbeteren. De plant wordt in de tropen en subtropen veel geteeld, zowel door kleine als door grote commerciële producenten.
Herkomst en productie
Het geslacht Arachis komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika, ten oosten van de Andes, rond Peru, Bolivia, Argentinië en Brazilië. De gecultiveerde pinda is ontstaan uit een kruising tussen twee wilde pindasoorten, waarvan wordt aangenomen dat het A. duranensis en A. ipaensis zijn. De oudst bekende archeologische resten van peulen zijn ongeveer 7600 jaar oud. Ze zijn gevonden in Peru, waar de droge klimaatomstandigheden gunstig zijn voor het behoud van organisch materiaal. De teelt was in Meso-Amerika al goed ingeburgerd voordat de Spanjaarden arriveerden. In 2023 bedroeg de wereldproductie van pinda's 54 miljoen ton, aangevoerd door China met 36% van het totaal en India met 19%.
Chemie
In verse pinda's zijn ongeveer 70 vluchtige verbindingen aangetroffen, vooral heterocyclische en niet-heterocyclische verbindingen, waarvan alkylpyrazinen en furanen de belangrijkste zijn. In rauwe pinda's zijn hexanal en octanal de voornaamste bronnen van het bonenaroma. De belangrijkste precursors van de vluchtige stoffen in pinda zijn eiwitten, suikers en lipiden. Pyrazinen ontstaan door de Maillard-reactie tussen suikers en aminozuren tijdens het roosteren van de zaden. Methylpyrazine, 2,5-dimethylpyrazine en 2-ethyl-5-methylpyrazine zijn sleutelstoffen die bijdragen aan de nootachtige, geroosterde smaak van pindaolie. 4-Vinylguaiacol is een belangrijke fenolische verbinding in geroosterde pindaolie. Roosteren is de belangrijkste stap in de vorming van het kenmerkende aroma van geroosterde pinda's en pindakaas. Pinda's bevatten polyfenolen, meervoudig en enkelvoudig onverzadigde vetten, fytosterolen en voedingsvezels in hoeveelheden die vergelijkbaar zijn met die van verschillende soorten echte noten. Pindaolie bestaat voor 16% uit verzadigd vet, voor 57% uit enkelvoudig onverzadigd vet en voor 20% uit meervoudig onverzadigd vet.
Gebruik en veiligheid
Eetbare producten zijn onder meer pindaolie en pindakaas. Pindaolie heeft doorgaans een milde of neutrale smaak, maar olie van geroosterde pinda's heeft een sterkere pindasmaak en -geur. Ongeraffineerde pindaolie wordt gebruikt om gerechten op smaak te brengen, net als sesamolie. Pindaolie heeft een hoog rookpunt in vergelijking met veel andere bakoliën. Geraffineerde pindaolie wordt veel gebruikt om grote hoeveelheden voedsel te frituren, zoals frieten. Pindaolie kan, net als andere plantaardige oliën, door verzeping tot zeep worden verwerkt. Door oorlogstekorten aan andere oliën nam het gebruik van de ruim beschikbare pindaolie in de Verenigde Staten toe tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op de Wereldtentoonstelling van Parijs in 1900 werd aangetoond dat pindaolie bruikbaar is als brandstof voor de dieselmotor. In 2023 bedroeg de wereldproductie van pindaolie 6,4 miljoen ton, waarvan India en China samen 64% voor hun rekening namen.
Sommige mensen zijn allergisch voor pinda's en kunnen een fatale reactie krijgen. Koudgeperste pindaoliën verwijderen de allergenen mogelijk niet en kunnen daardoor zeer gevaarlijk zijn voor mensen met een pindaallergie.
