Prikkelpeer

Opuntia is een geslacht van bloeiende planten in de cactusfamilie Cactaceae. Prikkelpeer is de gangbare naam van de Opuntia-cactussen en wordt ook gebruikt voor hun vrucht. Cactus pear, Indian fig en Barbary fig zijn andere Engelse namen voor Opuntia ficus-indica en haar vrucht. Prikkelperen komen oorspronkelijk alleen voor in Amerika. De vruchten van Opuntia ficus-indica verschillen van kleur naargelang de cultivar: van groen tot wit, van geel tot oranje en van rood tot paars. Ze smaken ongeveer als zoete watermeloen.

Herkomst en productie

Opuntia ficus-indica komt oorspronkelijk uit Mexico. De plant groeit in droge en halfdroge gebieden bij hoge temperaturen en weinig beschikbaar water. Op het noordelijk halfrond verschijnen de bloemen vanaf begin mei tot in de vroege zomer, en rijpen de vruchten van augustus tot oktober. Commercieel wordt Opuntia ficus-indica gebruikt voor haar grote, zoete vruchten, tunas genoemd. Mexico is een gebied met aanzienlijke teelt van tunas. Opuntia ficus-indica is de meest verspreide en commercieel belangrijkste cactus, voornamelijk geteeld als fruitgewas en ook voor de groente nopales. De commerciële opbrengst van Opuntia verschilt sterk naargelang locatie, cultivar en teelttechniek. Oogsten van meer dan 20 ton vruchten per hectare komen vaak voor in Israël, Italië en geïrrigeerde delen van Mexico, in enkele gevallen is 50 ton gemeld, en in de meeste droge en van regenval afhankelijke streken ligt de opbrengst lager. De Opuntia-plant is geïntroduceerd in Australië, Zuid-Europa, het Midden-Oosten en delen van Afrika.

Chemie

De rode kleur van de vrucht en het sap is te danken aan betalaïnen, betanine en indicaxanthine. Betalaïnen omvatten twee klassen verbindingen: betacyaninen (roodviolet) en betaxanthinen (geel). De vrucht bevat vitamine C, 25-30 mg per 100 g. Ze werd vroeger gebruikt om scheurbuik te verlichten. De plant bevat ook flavonoïden, zoals quercetine en isorhamnetine.

Gebruik

De vruchten worden in veel delen van de wereld verhandeld en rauw gegeten. De vrucht, tuna genoemd, wordt veel gegeten in Mexico en het Middellandse Zeegebied en wordt ook gebruikt om aguas frescas te maken. Jam en gelei van de vrucht lijken qua kleur en smaak op aardbeien en vijgen. Mexicanen maken van de Opuntia-vrucht een alcoholische drank die colonche heet. De jonge cladodiën worden gekookt en als groente gegeten, bekend als nopalitos. Opuntia ficus-indica wordt geteeld in nopalerías als waardplant voor cochenilleluizen, die gewilde rode en paarse kleurstoffen leveren.