Chiazaad

Chiazaden zijn afkomstig van Salvia hispanica, een eenjarig kruid dat tot 1,75 meter hoog kan worden. De bloemen zijn paars of wit en groeien in talrijke trossen in een aar aan het uiteinde van elke stengel. Het woord chia komt van het Nahuatl-woord chian, dat 'olieachtig' betekent. Chiazaden kunnen ook afkomstig zijn van de verwante soorten Salvia columbariae, Salvia polystachia of Salvia tiliifolia. Chiazaden zijn kleine, afgeplatte eivormige zaadjes van gemiddeld 2,1 mm × 1,3 mm × 0,8 mm, met een gemiddeld gewicht van 1,3 mg per zaadje.

Ontdek alle zeven extraits in de Discovery Set.

Herkomst en productie

Chia is inheems in het centrale en zuidelijke deel van Mexico en in Guatemala. Chiazaden worden op kleine schaal geteeld in hun oorspronkelijke thuisland, het centrale deel van Mexico en Guatemala, en op commerciële schaal in heel Midden- en Zuid-Amerika. De duur van de groeicyclus verschilt per locatie en hoogte; in Bolivia, Ecuador en het noordwesten van Argentinië duurt die tussen 100 en 150 dagen. De plant verkiest goed doorlatende, matig vruchtbare gronden, maar kan overweg met zure gronden en matige droogte. De zaadopbrengst varieert met cultivar, teeltwijze en groeiomstandigheden per geografische regio. Commerciële velden in Argentinië en Colombia geven een opbrengst van 450 tot 1.250 kilogram per hectare. In Kentucky zijn nieuwe gepatenteerde chiavariëteiten veredeld voor teelt op de noordelijke breedtegraden van de Verenigde Staten. Chia wordt beschouwd als een pseudograan en is winterhard in USDA-zones 9-12. Omdat chia bloeit bij korte dagen, bleef de commerciële teelt tot 2012 beperkt tot tropische en subtropische breedtegraden.

Chemie en samenstelling

Gedroogde chiazaden bestaan uit 6% water, 42% koolhydraten, 17% eiwit en 31% vet. De vetten van chiazaadolie zijn overwegend onverzadigd, met linolzuur (17-26% van het totale vet) en α-linoleenzuur (50-57%) als belangrijkste vetzuren. Chiaolie bevat een hoog percentage essentiële vetzuren (ongeveer 60%) en een laag gehalte aan verzadigde vetzuren. Opslag en verhitting verminderen deels de hoeveelheid meervoudig onverzadigde vetzuren in de olie.

Toepassingen

De gel van gemalen zaden kan bij het bakken in plaats van eieren worden gebruikt en is een gangbaar vervangmiddel in veganistisch en allergenenvrij bakken. Van chiazaden kan ook een puddingachtig dessert worden gemaakt door de zaden te mengen met een gearomatiseerde vloeistof en een nacht in de koelkast te laten staan. In Europa is chia een nieuw voedingsmiddel (novel food), omdat het vóór 15 mei 1997 in de Europese Unie geen noemenswaardige consumptiegeschiedenis had.