Wolfsmelk

Succulente wolfsmelksoorten komen het meest divers voor in zuidelijk en oostelijk Afrika en op Madagaskar, maar ze groeien ook in tropisch Azië en Amerika. Het geslacht telt ongeveer 2.000 soorten en is daarmee een van de grootste geslachten van bloeiende planten. Wolfsmelken variëren van kleine eenjarige plantjes tot grote, langlevende bomen. Ze hebben allemaal een giftig, latexachtig sap en unieke bloeiwijzen gemeen. De bloemen staan in een kopje dat cyathium heet, een kenmerk dat bij elke soort van het geslacht voorkomt, maar nergens anders in het plantenrijk.

Het melkachtige sap van wolfsmelken, latex genoemd, is ontstaan als afschrikmiddel tegen planteneters. De latex is wit en doorzichtig wanneer hij droog is, behalve bij E. abdelkuri, waar hij geel is. De huidirriterende en bijtende werking wordt grotendeels veroorzaakt door wisselende hoeveelheden diterpenen. Triterpenen zoals betuline en de bijbehorende esters zijn andere hoofdbestanddelen van de latex. Op slijmvliezen (ogen, neus, mond) kan de latex uiterst pijnlijke ontstekingen veroorzaken. Gestolde latex is onoplosbaar in water, maar kan worden verwijderd met een emulgator zoals melk of zeep.

Euphorbia resinifera, de hars-wolfsmelk, is inheems in Marokko, waar ze op de hellingen van het Atlasgebergte groeit. De melkachtige latex ervan heet in gedroogde vorm euphorbium. Euphorbium is een scherpe, dofgele of bruine hars die oplost in alcohol, ether en terpentijn en slechts weinig oplosbaar is in water. Het bestaat uit twee of meer harsen en een stof, euphorbon, C₂₀H₃₆O of C₁₅H₂₄O. Stukjes euphorbium zijn broos, wasachtig en doorschijnend, met een dofgele of geelbruine kleur, en de smaak is zeer scherp en brandend. In vroeger tijden werd euphorbium in de geneeskunde gewaardeerd om zijn krachtig purgerende en braakwekkende werking.

Het voornaamste gebruik van wolfsmelken is tuinbouwkundig. De kerstster, Euphorbia pulcherrima, is in Europa, de Verenigde Staten en andere landen de meest gekweekte potplant voor de kerstperiode. Sommige Euphorbia-soorten worden al eeuwen in de volksgeneeskunde gebruikt, vooral binnen de Euphorbia esula-groep. De latex van E. cooperi en E. ingens wordt in Afrika plaatselijk gebruikt om vis te verdoven. Candelillawas wordt gewonnen uit E. antisyphilitica en gebruikt als voedingsadditief, glansmiddel en bestanddeel van lippenbalsem.

—

Gerelateerd: Abelia · Amandelbloesem · Alpha Terpineol · Alstroemeria · Alumroot · Amarillys · Amazon Moonflower · Amethyst Flower