Lantana

De plant

Lantana camara is een bloeiende plantensoort uit de ijzerhardfamilie (Verbenaceae), afkomstig uit de tropen van Amerika. Het oorspronkelijke verspreidingsgebied is Midden- en Zuid-Amerika. Het is een overblijvende struik die doorgaans ongeveer 2 meter hoog wordt. De bladeren zijn breed eirond, tegenoverstaand en enkelvoudig. De kleine buisvormige bloemen staan in trossen. Ze kunnen wit, geel, oranje, rood, roze of veelkleurig zijn.

Verspreiding en invasiviteit

De plant verliet Amerika voor het eerst toen Nederlandse ontdekkingsreizigers haar naar Europa brachten, waar ze op grote schaal werd gekweekt. In 1841 werd lantana als sierplant voor tuinen naar Australië gebracht. Ongeveer 200 jaar geleden werd ze door de Britten naar India gebracht, waar ze eveneens invasief werd. In Ethiopië werd de plant oorspronkelijk als sierplant ingevoerd vanwege de aantrekkelijke geur en bloemkleuren. Ze is in ongeveer 60 tropische en subtropische landen over de hele wereld ingeburgerd. Ze kan dichte struikgewassen vormen. Ook kan ze inheemse soorten verdringen, wat leidt tot een afname van de biodiversiteit.

Chemie van de etherische olie

De etherische oliën die uit de plant worden gehydrodestilleerd, worden gedomineerd door sesquiterpenen zoals (E)-β-caryofylleen en α-humuleen. Ook enkele monoterpenen zoals thymol, sabineen en α-pineen zijn aanwezig. In oliën uit Ivoorkust maakten de vierentachtig geïdentificeerde verbindingen 84,4-99,1% van de oliën uit. In de Ivoriaanse bladoliën bedroeg (E)-β-caryofylleen 24,4-39,9% en α-humuleen 10,1-20,5%. De samenstelling van de olie varieert sterk met het groeigebied van de plant. Als belangrijkste verbindingen worden sesquiterpenen gemeld, zoals (E)-β-caryofylleen, α-humuleen, davanon en germacreen D. In oliën uit het noordoosten van India (Dibrugarh) was cis-davanon met 47,8% de hoofdcomponent. In oliën uit Benin waren sabineen (38,81%) en 1,8-cineol (28,90%) de hoofdcomponenten. In de Ivoriaanse bladoliën bereikte het thymolgehalte 16,5% in juli en 18,4% in augustus 2015, en lag het in de overige maanden onder 2,3%. Oliën uit stengels, bloemen en vruchten waren rijker aan thymol dan bladoliën.

Gebruik

Lantana camara wordt veel gebruikt als sierplant en in veel landen ook in de traditionele geneeskunde. Etherische oliën uit blad en bloemen vertoonden sterke antioxiderende, ontstekingsremmende en insecticide werking.