IJzerhard

Citroenverbena komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika. Het is een overblijvende heester of halfheester die 2 tot 3 meter hoog wordt. De glanzende, puntige bladeren zijn ongeveer 8 centimeter lang en voelen licht ruw aan. Aan het eind van de lente of in het begin van de zomer verschijnen pluimen van minuscule paarse of witte bloempjes. De plant wordt over de hele wereld gekweekt, vooral in Noord-Afrika en Zuid-Europa.

Gewoon ijzerhard, Verbena officinalis, is een andere plant: het behoort tot het geslacht Verbena, niet tot Aloysia, en is een overblijvend kruid dat inheems is in Europa. Het wordt al lang als geneeskrachtige plant gebruikt.

Probeer alle zeven extraits in de Ontdekkingsset.

Chemie

De belangrijkste bestanddelen van citroenverbena-olie zijn citral (30-35%), nerol en geraniol. Citral is een verzamelnaam voor twee geometrische isomeren, geranial en neral. Het is een acyclisch monoterpeenaldehyde met een sterke citroengeur. Door hydrodestillatie verkregen citroenverbena-olie kan geranial (18,7-21,1%) en neral (15,3-16,2%) als hoofdcomponenten bevatten, gevolgd door spathulenol, caryofylleenoxide, limoneen en ar-curcumeen. In bladeren die in Griekenland werden geteeld, namen de citralisomeren van mei tot september af, terwijl limoneen toenam. In Argentinië zijn drie chemotypen beschreven; het meest voorkomende heeft een typisch citroenachtig aroma dankzij de citralisomeren en limoneen. Extracten van citroenverbena bevatten ook verbascoside, een antimicrobiële stof.

Toepassingen

In de keuken geven de bladeren een citroensmaak aan vis- en gevogeltegerechten, marinades, dressings, jam, puddingen, Griekse yoghurt en dranken. Van citroenverbena worden kruidenthee en likeur gemaakt. De bladeren worden ook in potpourri gebruikt. In Latijns-Amerikaanse landen wordt de plant in de traditionele geneeskunde gebruikt. Onderzoekers hebben angstremmende effecten vastgesteld in proeven met ratten. In voedingsaroma's kan Marokkaanse verbenaolie verse citroen- en grastopnoten en een fruitige noot leveren, vooral in fruitaroma's, en wordt ze gebruikt in dranken, snoepgoed en culinaire bereidingen.

Veiligheid

De olie werkt huidsensibiliserend en fototoxisch. In de Europese Unie zijn etherische verbenaoliën en derivaten daarvan, behalve de absolue, verboden als geurstof. De IFRA-standaard is vastgesteld vanwege de fototoxische effecten van verbenaolie en -absolue en raadt aan de olie in geen enkel eindproduct te gebruiken. De standaard geeft aanvaardbare gebruiksniveaus voor verbena-absolue in de verschillende productcategorieën.