Hassaku is waarschijnlijk een natuurlijke kruising van pomelo en mandarijn, met eigenschappen die op de pomelo lijken. Een test op gedeelde allelen wijst pomelo (Citrus maxima) en de Kunembo-mandarijn (Citrus nobilis) aan als ouders. De pomelo is de grootste citrusvrucht. Hij komt oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië en is een van de wilde voorouders van gecultiveerde citrussoorten zoals de bittere sinaasappel en de grapefruit. De bittere sinaasappel is zelf een natuurlijke kruising van pomelo en mandarijn.
Oorsprong
Hassaku werd in de Edoperiode ontdekt bij de Mitsugon Jōdo-tempel op Innoshima, tegenwoordig een deel van Onomichi in de prefectuur Hiroshima, Japan. Pas rond 1925 werd hij vermeerderd en commercieel aangeplant.
De boom en de vrucht
De hassakuboom groeit krachtig en rechtop en heeft vrijwel geen doornen. De bladeren zijn breed en lijken op die van de pomelo, maar de vleugels van de bladsteel zijn smaller en komen dichter bij die van de zoete sinaasappel. De vrucht is middelgroot tot groot, 9-10 cm in doorsnede, en iets afgeplat. Hij bevat zaden en is monoembryonaal, met veel partjes en een brede spil die bij rijpheid half hol is. De schil is oranjegeel, matig dik en licht korrelig. Het vruchtvlees is lichtgeel. De vrucht is niet erg sappig, maar de smaak is goed. Hij rijpt vroeg in het middenseizoen en is maar matig houdbaar. De vruchten worden in de winter geoogst, maar pas enkele weken of maanden later gegeten, wanneer de bitterheid milder is geworden.
Teelt
In 1964 bedroeg de hassakuteelt in Japan naar verluidt meer dan 2.500 acres, grotendeels in de prefectuur Hiroshima, waar de vrucht vandaan komt. In de jaren zestig werd de boom steeds vaker elders aangeplant. Tegenwoordig komt het merendeel van de hassaku uit de prefectuur Wakayama, goed voor ongeveer 60% van de Japanse productie. Verschillende bomenpopulaties raakten besmet met het Citrus tristeza-virus, dat groeiachterstand veroorzaakte en na 15-20 jaar de oogst verwoestte.
Als vrucht gegeten
Hassaku is een van de citrusvruchten die Japanners vaak puur eten. In Japan komen meer dan 25 citrusvariëteiten voor.
Medisch gebruik
Een extract van de jonge vruchten is medisch toegepast in huidverzorgende behandelingen van patiënten met atopische dermatitis.
Bestanddelen van de schil
De schillen van Citrus hassaku zijn op hun chemische samenstelling onderzocht. Een methanolextract van de schillen leverde twee nieuwe limonoïden op, 1-acetyl-sphaerocarpainezuur I en 1-acetyl-sphaerocarpaine I, en een nieuw nor-sesquiterpenoïde van het eremofilaantype, 12-nor-11S-hydroxy-11-hydronootkatone. Daarnaast werden elf bekende verbindingen geïsoleerd, onder andere nomiline, limonine, obacunon, nootkatone, umbelliferon en auraptene. Het nieuwe nor-sesquiterpenoïde vertoonde een zwak antiproliferatief effect op humane glioblastoomcellen van het type U-251 MG.
