Orris Concrète

Orrisolie, ook wel orrisboter of beurre d'iris genoemd, is een etherische olie die van irissen wordt gewonnen, met name van Iris germanica. De gedistilleerde olie stolt in het opvangvat tot een wasachtige, crèmekleurige massa, bekend als orris concrète. Ze is vast door het hoge gehalte aan myristinezuur (85%), een witte, stearineachtige stof. Orris concrète smelt rond lichaamstemperatuur. Orriswortel is de wortel van Iris germanica en Iris pallida. Het meest gewaardeerde bestanddeel van orriswortel is orrisolie, die 0,1-0,2% van de wortel uitmaakt en een geelwitte massa is die myristinezuur bevat. Andere bestanddelen van orriswortel zijn vet, hars, zetmeel, slijm, een bitter extract en een glucoside dat iridine of irisine heet.

Ironen vormen een groep methylionon-geurstoffen die in de parfumerie worden gebruikt en uit irisolie afkomstig zijn. Ironen ontstaan door langzame oxidatie van triterpenoïden in de gedroogde wortelstokken van Iris pallida. Deze C14-ketonen ontstaan door oxidatieve afbraak van gemethyleerde bicyclische triterpenoïden, de cycloiridalen. Ironen zoals ze gewoonlijk in irisextracten voorkomen, vormen een mengsel van de isomeren gamma-iron, cis-alfa-iron, trans-alfa-iron en bèta-iron. Tot nu toe zijn ironen alleen aangetroffen in orriswortelolie en in eikenmosextracten. Alfa-iron heeft de molecuulformule C₁₄H₂₂O en een molecuulgewicht van 206,32. Myristinezuur is een veelvoorkomend verzadigd vetzuur. Het komt ook voor in de wortelstokken van de iris, waaronder orriswortel.

Iris pallida wordt in de Chianti-streek in Italië geteeld om zijn geur en geneeskrachtige eigenschappen. De plant is inheems aan de Dalmatische kust (Kroatië), maar elders wijdverbreid verwilderd. Iris × germanica is een natuurlijke hybride, voortgekomen uit een kruising tussen Iris pallida en Iris variegata.

Iris pallida wordt commercieel geteeld voor de winning van etherische olie uit de wortelstok, de orriswortel. De plant verkiest rotsachtige plaatsen in de mediterrane en submediterrane zone en bereikt een stengelhoogte van 50-80 cm. Iris × germanica is vermoedelijk afkomstig uit het Middellandse Zeegebied en is in heel Europa ingeburgerd. De geur van de iriswortel verschilt van die van de bloem en doet na bewerking aan viooltjes denken. Orriswortel wordt ook gebruikt als botanical in gin en in tincturen die stropen op smaak brengen.

Probeer alle zeven extraits in de Discovery Set.