Safrol

NatuurlijkNATUURLIJK EN SYNTHETISCH, POPULAIR EN EIGENZINNIGzoet · houtachtig · kruidig

Zeven geurenEén ervan kijkt naar u

HartPiramide
3/5Sterkte
44hGeurduur
3Herkomsten
Exemplaar
S
Hart
Sassafras albidum (Nutt.) Nees (Lauraceae), Ocotea odorifera (Vell.) Rohwer (Lauraceae), Cinnamomum parthenoxylon (Jack) Meisn. (Lauraceae), Piper hispidinervum C.DC. (Piperaceae)
Definitie

Safrol is een fenylpropanoïde uit sassafrasplanten, met een kenmerkend snoepwinkelaroma. IFRA verbiedt het als geurstofingrediënt en het is een gecontroleerde precursor van drugs.

Boisé
92
Musqué
71
Doux
77
Poudré
43
Frais
49
Vert
32
5-allyl-1,3-benzodioxool, 4-allyl-1,2-methyleendioxybenzeen, shikimol, safrol, allylcatecholmethyleenether, allyldioxybenzeenmethyleenether, 1-allyl-3,4-methyleendioxybenzeen, 3,4-methyleendioxyallylbenzeen, rhyuno-olie, shikimole
Type
Ingrediënt
Geurfamilie
Kruidig
Bron
wortelschors (sassafras), kamferolie, bladeren (Piper hispidinervum)
Chemische klasse
fenylpropanoïde
Meetwaarden
Piramide
TTop
HHart
BBasis
3/5Sterkte
Gemiddeld
geurkracht
Geurduur op de geurstrip
44uur
1 h6 h24 h3 d7 d400 h
bij 100 %
Productielanden
Vietnam Brazilië China

Geur

Safrol heeft een kenmerkend snoepwinkelaroma. De geur is die van sassafras en wordt ook als anijsachtig omschreven. Op 10% in dipropyleenglycol geroken is safrol zoet, warm, kruidig, houtig en bloemig. Safrol is het geurgevende bestanddeel van sassafras, kamferhout en andere oliën.

Het molecuul — fabrikanten & varianten

Het hele verhaal

Wat safrol is

Safrol (5-allyl-1,3-benzodioxool, CAS 94-59-7) is een organische verbinding en een lid van de fenylpropanoïde familie van natuurlijke producten. Het komt voor in sassafras planten, onder andere. Alle delen van de sassafrasplanten zijn geurig, en sassafras stond bekend als venkelhout (Duits Fenchelholz) vanwege zijn kenmerkende aroma.

Kleine hoeveelheden komen voor in een grote verscheidenheid aan planten, waar het dient als een natuurlijk antifeedant. Ocotea pretiosa, die in Brazilië groeit, en Sassafras albidum, die in oostelijk Noord-Amerika groeit, zijn de belangrijkste natuurlijke bronnen van safrol. Het komt van nature voor in specerijen zoals kaneel, nootmuskaat en zwarte peper, en in kruiden zoals basilicum.

Sassafrasolie

Safrol is het dominante bestanddeel van sassafras olie, die ook aanzienlijke hoeveelheden kamfer, eugenol, asaron en diverse sesquiterpenen kan bevatten. Veel andere bomen bevatten vergelijkbaar hoge percentages safrol, en hun geëxtraheerde oliën worden soms sassafrasolie genoemd. Naar schatting werd rond het jaar 2015 1500 ton geproduceerd, tegen een totale jaarlijkse vraag die in 1999 op ongeveer 2.000 ton werd geschat, toen Japan, Italië en de Verenigde Staten de belangrijkste markten waren en de wereldprijs US$ 4 tot 6/kg bedroeg.

In Brazilië is sassafras olie commercieel geëxtraheerd uit Ocotea pretiosa, een boom die inheems is in de kustregenwouden van de Mata Atlantica, van Bahia tot Santa Catarina. De naam Ocotea pretiosa, vaak in de handel gebruikt, is een jonger synoniem van Ocotea odorifera. Deze bomen werden zonder onderscheid geoogst, waardoor de soort op de lijst van bedreigde soorten kwam. Brazilië was de belangrijkste exporteur van sassafrasolie tot de jaren 1960, de productie is sindsdien gedaald, en er heeft ooit significante herbeplanting plaatsgevonden.

Andere safrolrijke planten

Piper hispidinervum (Piperaceae), een vertakte struik, is een veelbelovende bron van sassafras olie: het safrolgehalte van de olie in niet-geselecteerd materiaal is ongeveer 85%, en een verbetering tot meer dan 90% is mogelijk door selectie. In een proef met plantdichtheid was de opbrengst aan etherische olie 0,3% in takken en 4,0% in bladeren.

Duurzame oogst van safrol is ook mogelijk uit bladeren en stengels van bepaalde planten, waaronder de wortels van kamferzaailingen. Andere safrolrijke planten zijn Piper auritum, een Midden-Amerikaanse verwant van peper die bekend staat als makulan, Ocotea sassafras, Ocotea cymbarum, Nectandra sanguinea en Cinnamomum-soorten uit Azië.

Kamferlaurier

Kamferlaurier, Cinnamomum camphora, heeft zes chemische varianten die chemotypen worden genoemd: kamfer, linalool, 1,8-cineool, nerolidol, safrol en borneol. In het linalooltype wordt de bladolie ho leaf oil genoemd, de houtolie ho wood oil na verwijdering van safrol, en het mengsel van beide shiu oil. In het kamfertype wordt de houtolie na verwijdering van kamfer door filtratie gescheiden in vier fracties, aangeduid als witte, gele, bruine en blauwe kamferolie. Safrol is een bestanddeel van sassafras olie en bruine kamferolie.

Geschiedenis en gebruik

Safrol werd ooit toegevoegd aan root beer, sassafras thee en andere alledaagse goederen die in de Verenigde Staten worden verkocht. Sassafrasolie is ook toegevoegd aan zeep en andere toiletartikelen. Sassafrasolie was een van de ingrediënten van Godfrey's Cordial, een patentgeneesmiddel met laudanum (opiumtinctuur) in een zoete siroop, dat in het victoriaanse Engeland veel werd gebruikt als kalmerend middel om zuigelingen en kinderen stil te houden.

De olie is ook een bestanddeel van zelfgemaakte likeur, waar zij sterke of onaangename geuren maskeert. Sassafrasolie is ook een afweermiddel tegen insecten en ongedierte. In 1960 verklaarde de Amerikaanse Food and Drug Administration voedsel waaraan safrol, olie van sassafras, isosafrol of dihydrosafrol is toegevoegd, of sassafrasbast die wordt gebruikt om ander voedsel zoals sassafrasthee op smaak te brengen, als vervalst, op grond van een besluit gepubliceerd in het Federal Register van 3 december 1960 (21 CFR 189.180). Het verbod was een antwoord op gezondheidszorgen over de carcinogeniteit van safrol in dierstudies.

In de EU is de toevoeging van safrol aan voedsel verboden op grond van bijlage III bij Verordening (EG) nr. 1334/2008.

Regelgevende status

In hoge doses is safrol een zwak hepatocarcinogeen. Safrol is kankerverwekkend bij muizen en ratten, waarbij het na orale toediening levertumoren veroorzaakt. De Europese Commissie voor gezondheid en consumentenbescherming gaat ervan uit dat safrol genotoxisch en kankerverwekkend is.

Safrol staat als precursor van tabel I vermeld in het Verdrag van de Verenigde Naties tegen de sluikhandel in verdovende middelen en psychotrope stoffen. In de Verenigde Staten is safrol momenteel een List I chemical. Vanwege hun rol bij de vervaardiging van MDMA zijn safrol, isosafrol en piperonal precursors van categorie I krachtens verordening nr. 273/2004 van de Europese Gemeenschap.

Druk op de instandhouding

Cinnamomum parthenoxylon staat onder grote druk door de oogst voor safrol. Een groot deel van deze illegale verzameling vindt plaats in de Cardamom Mountains en het Botum Sakor National Park in Cambodja. In 2004 classificeerde de Cambodjaanse regering de boom als een zeldzame soort en verbood elke kap ervan. De productie, invoer en uitvoer van safrolrijke oliën is sinds 2007 illegaal in Cambodja. In Vietnam wordt de boom als ernstig bedreigd beschouwd.

Chemische eigenschappen

Safrol is slecht oplosbaar in water en zwaarder dan water. Het is zeer goed oplosbaar in ethanol en mengbaar met ethylether en chloroform. Safrol kan worden gesynthetiseerd uit catechol, eerst door omzetting in methyleendioxybenzeen, dat wordt gebromeerd en gekoppeld met allylbromide. Na geschikte monstervoorbereiding kan gaschromatografie gekoppeld aan massaspectrometrie worden gebruikt voor de kwalitatieve en kwantitatieve bepaling van safrol.

Chemische toepassingen

Safrol is een precursor in de synthese van de insecticidensynergist piperonylbutoxide, de geurstof piperonal via isosafrol, en het geneesmiddel MDMA. Sassafrasolie is de favoriete grondstof voor de vervaardiging van heliotropine (piperonal).

Ontdek alle zeven extraits in de Discovery Set.

Wist u dat?

Voedingsmiddelen die in de Verenigde Staten als sassafrashoudend worden verkocht, bevatten in werkelijkheid een safrolvrij sassafrasextract. Het hout van sassafras werd door indianen in het zuidoosten van de Verenigde Staten gebruikt om vuur te maken, vanwege de brandbaarheid van de natuurlijke oliën.

Extractie & chemie

Extractiemethode

Sassafrasolie wordt verkregen door stoomdestillatie van de wortelschors van de sassafrasboom. Het stoomgedestilleerde product bevat ongeveer 90 gewichtsprocent safrol. De olie wordt gedroogd met een kleine hoeveelheid watervrij calciumchloride, dat daarna wordt afgefilterd. Vervolgens wordt de olie bij 100 °C onder een vacuüm van 11 mmHg vacuümgedestilleerd, of bevroren om het safrol te laten uitkristalliseren. Dezelfde vacuümdestillatie of bevriezing werkt ook bij andere oliën die safrol bevatten. Kleine hoeveelheden kunnen vrij gemakkelijk door stoomdestillatie worden gewonnen, met een opbrengst van ongeveer 10% van de massa van droge sassafraswortelschors, of ongeveer 2% van verse schors. Pogingen om safrol in grote hoeveelheden uit sassafrasschors te raffineren zijn doorgaans economisch niet haalbaar vanwege de lage opbrengst en de grote inspanning.

Formule
C₁₀H₁₀O₂
CAS
94-59-7
Botanische naam
Sassafras albidum (Nutt.) Nees (Lauraceae), Ocotea odorifera (Vell.) Rohwer (Lauraceae), Cinnamomum parthenoxylon (Jack) Meisn. (Lauraceae), Piper hispidinervum C.DC. (Piperaceae)
Uiterlijk
heldere, kleurloze of licht gele vloeistof
Geurkracht
medium
Blijfkracht
44 uur bij 100,00%
Synoniemen
5-allyl-1,3-benzodioxool, 4-allyl-1,2-methyleendioxybenzeen, shikimol, safrol, allylcatecholmethyleenether, allyldioxybenzeenmethyleenether, 1-allyl-3,4-methyleendioxybenzeen, 3,4-methyleendioxyallylbenzeen, rhyuno-olie, shikimole
IFRA-status
Zie opmerking

Verboden — IFRA-standaard ‘Safrol, isosafrol en dihydrosafrol’ (amendement 17)

Fysische eigenschappen
Kookpunt
232 tot 234 °C
Smeltpunt
11,2 °C
Vlampunt
208 °F TCC (97,78 °C)
Soortelijk gewicht
1,07 tot 1,10 bij 25 °C
Brekingsindex
1,5381 bij 20 °C

In de parfumerie

Volgens IFRA mogen safrol, isosafrol en dihydrosafrol als zodanig niet als geurstofingrediënt worden gebruikt. Natuurlijke extracten die ze bevatten, mogen niet als vervanger van deze ingrediënten dienen. Hun aanwezigheid in natuurlijke extracten wordt alleen getolereerd zolang het totaal in het eindproduct voor de consument niet hoger ligt dan 0,01%, en alleen als de extracten niet als alternatieve, indirecte bron van de verboden stoffen worden gebruikt. De IFRA-standaard voor safrol, isosafrol en dihydrosafrol (CAS 94-59-7, 120-58-1, 94-58-6) werd in 1987 gepubliceerd (Amendement 17), na een eerste publicatie in 1976. Plantenextracten met safrol werden vroeger gebruikt in de parfumerie, in de bereiding van voedsel en als olie voor geurlampen. Sassafrasolie werd ooit veelvuldig gebruikt als geurstof in parfums en zepen, in voeding en in aromatherapie. Safrol is een precursor bij de synthese van de geurstof piperonal via isosafrol. Piperonal (heliotropine) kan worden bereid door oxidatieve splitsing van isosafrol, en parfumeurs gebruikten het al in het begin van de jaren tachtig van de 19e eeuw. Het wordt veel gebruikt om vanille- of amandelnuances toe te voegen en geeft een geur doorgaans balsamische, poederige en bloemige aspecten.

Rol in de formule
01historisch ingrediënt — niet langer toegestaan
Verkrijgbaar als
verboden — niet langer commercieel beschikbaar voor gebruik in de parfumerie

Zie ook

6 noten

Bronnen

25
  1. Piper hispidinervum: A Sustainable Source of SafrolePurdue University
  2. SafrolePubChem
  3. IFRA Standard: Safrole, Isosafrole and DihydrosafroleIFRA
  4. 21 CFR § 189.180, SafroleLegal Information Institute, Cornell Law School
  5. Safrole-induced expression of proinflammatory responses is associated with phosphorylation of mitogen-activated protein kinase family and the nuclear factor-κB/inhibitor of κB pathway in macrophagesTzu Chi Medical Journal (2020)
  6. IFRA Standards, 51st AmendmentIFRA
  7. safroleThe Good Scents Company
  8. Cinnamomum parthenoxylonGBIF
  9. Ocotea pretiosaGBIF
  10. Piper hispidinervumGBIF
  11. Sassafras albidumGBIF
  12. SafroleWikipedia
  13. SafrolWikipedia (de)
  14. SassafrasWikipedia
  15. Camphora officinarumWikipedia
  16. safroleWiktionary
  17. Sassafras albidumWikipedia
  18. Sassafras oilWikipedia
  19. PiperonalWikipedia
  20. Cinnamomum parthenoxylonWikipedia
  21. Godfrey's CordialWikipedia
  22. Ocotea odoriferaWikipedia
  23. SafroleNOAA CAMEO Chemicals
  24. Safrole, Report on Carcinogens, Fifteenth EditionUS National Toxicology Program
  25. Sassafras albidum (Nutt.) NeesInternational Plant Names Index (IPNI)