Kokosbloesem

De bloeiwijze

De kokospalm is eenhuizig: mannelijke en vrouwelijke bloemen groeien op dezelfde boom en in dezelfde bloeiwijze. De vrouwelijke bloem is veel groter dan de mannelijke. Botanisch gezien is de bloeiwijze een kolf (spadix) in een omhullende bloeischede (spatha), en het duurt zo'n 14 maanden voordat elk bloemprimordium zich daartoe heeft ontwikkeld. Een gezonde boom kan tot 15 bloeiwijzen per jaar voortbrengen, gespreid in de tijd, zodat er steeds een rijpe bloeiwijze is naast andere in verschillende ontwikkelingsstadia.

Sap en suiker

Kokossuiker, ook kokosbloesemsuiker genoemd, is een palmsuiker die wordt gemaakt van het sap uit de steel van de bloemknop van de kokospalm. Het verse sap is doorschijnend en bestaat voor ongeveer 80% uit water. Om het sap op te vangen wordt een houder aan de bloemstomp bevestigd; de witte vloeistof die zich eerst verzamelt is meestal zeer zoet en alcoholvrij. Naarmate het water verdampt, verandert het sap in een dikke siroop. Kokossap, vers of gefermenteerd, wordt in de Filipijnen gedronken als toddy of tubâ. Als men het sap vanzelf laat gisten, wordt het palmwijn.

De plant

De geaccepteerde botanische naam van de kokospalm is Cocos nucifera L., een soort uit de palmenfamilie Arecaceae. Volwassen bomen bloeien het hele jaar door en dragen tegelijkertijd bladeren, bloemen en vruchten. Tussen het openen van de vrouwelijke bloemen en de oogst van de vrucht verstrijken elf maanden. Kokospalmen worden grotendeels kruisbestoven, hoewel de meeste dwergvariëteiten zichzelf bestuiven.

Samenstelling en producten van het sap

Sap dat in een gekoelde opvangbak uit de nog gesloten kolf wordt getapt, heet Kalparasa; bij één analyse bedroegen de totale suikers 15,96 g per 100 g, de vrije aminozuren 901 mg per 100 g en vitamine C 13,45 mg per 100 g. Het verse sap heeft verschillende lokale namen, waaronder neera of nira in Indonesië, tinamís in de Filipijnen, coconut toddy in Sri Lanka en namwan maphrao in Thailand. De belangrijkste koolhydraten van kokossuiker zijn sacharose met 70–79%, en glucose en fructose met elk 3–9%. De bruine kleur die ontstaat tijdens het inkoken van het sap komt voornamelijk door karamelisatie. Een jonge, goed onderhouden boom kan ongeveer 300 liter toddy per jaar geven.

—

Gerelateerd: Accord Eudora · Afrikaanse goudsbloem · Alpha Amylcinnamaldehyde · Alyssum · Engelstrompet · Aquaflora · Ashokabloem · Aurantiol